Đừng để trẻ nhỏ ngộ độc paracetamol chỉ vì cha mẹ thiếu hiểu biết về thuốc !

Ngày 14-8, Khoa Cấp cứu, Trung tâm Sản Nhi tiếp nhận bệnh nhi TVD (27 tháng tuổi, trú tại thị trấn Thanh Sơn, Huyện Thanh Sơn, Phú Thọ) có dấu hiệu ngộ độc Paracetamol do sử dụng quá liều.


Người nhà bệnh nhi cho biết bốn ngày nay bé sốt cao từng cơn, ho khò khè nên cho uống thuốc hạ sốt Paracetamol 500mg với liều bốn viên/ngày, và đã uống bốn ngày.

Bệnh nhi vào viện trong tình trạng lơ mơ, mệt lả, sốt 38 độ, khó thở nhiều, ho khò khè, tim nhịp nhanh, phổi thông khí kém, gan to dưới bờ sườn 2 cm. Các bác sĩ chẩn đoán suy hô hấp toan chuyển hóa nặng (PH 7.1) trên bệnh nhi viêm phổi, theo dõi ngộ dộc Paracetamol.

Sau khi được bác sĩ sơ cấp cứu ban đầu bệnh nhi được chuyển lên khoa Hồi sức tích cực – Chống độc. Tại đây, bệnh nhi được đặt ống nội khí quản, thở máy, rửa dạ dày, bù kiềm. Hai giờ sau khi vào viện bệnh nhi rơi vào hôn mê, đồng tử hai bên co nhỏ, phản xạ ánh sáng kém, tim nhịp nhanh, huyết áp tụt, triệu chứng suy gan cấp, rối loạn đông máu nặng (PT giảm 10% trong khi chỉ số bình thường là >100%), men gan tăng cao (GOT > 10.000UI/L, GPT > 4.000 UI/L), Bilirubin tăng cao.

Các bác sĩ đánh giá đây là trường hợp bệnh nặng, tiên lượng tử vong nếu không được ghép gan, sau khi được điều chỉnh các chức năng sống cơ bản bệnh nhi được chuyển tuyến xuống Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp tục điều trị.

ThS, BS Phan Hồng Sáng, Phó trưởng khoa Hồi sức tích cực chống độc – Trung tâm Sản Nhi cho biết, một năm trước, bệnh viện cũng tiếp nhận trường hợp bệnh nhi ba tuổi tử vong do ngộ độc Paracetamol.

Chính vì tính nguy hiểm và hậu quả nghiêm trọng của việc bị ngộ độc thuốc, các bác sĩ đặc biệt khuyến cáo các bậc phụ huynh khi con sốt, ho cần phải được đi khám bác sĩ chuyên khoa và dùng thuốc theo đơn, đúng liều lượng và đúng hướng dẫn, không được tự ý dùng thuốc. Với các bà mẹ đang cho con bú, khi dùng thuốc phải có sự tư vấn của bác sĩ điều trị, vì có một số loại thuốc có thể truyền qua sữa mẹ gây ngộ độc cho trẻ khi bú sữa mẹ. Để thuốc ngoài tầm thấy, tầm với của trẻ, tốt nhất là nên cất giữ thuốc trong tủ có khóa an toàn.

Hiện nay trên thế gới, cũng như Việt Nam, hai loại thuốc hạ sốt thông dụng nhất là Paracetamol và Ibuprofen.

PARACETAMOL: có rất nhiều tên THUỐC khác nhau: Hapacol (hoạt chất Paracetamol), Decolgen (hoạt chất Paracetamol, Chlopheniramin), Efferalgan (hoạt chất Paracetamol), Tiffy (
Paracetamol, Chlorpheniramine, Phenylpropanolamine), viên đặt hậu môn…

  • Paracetamol: là thuốc Hạ sốt, giảm đau, chống viêm nhóm NSAID (chúng ta còn thuốc giảm đau, chống Viêm Corticoid – nên phân loại như vậy để dễ phân biệt, các bạn không cần nhớ nhưng phải biết), chúng hạ sốt do mọi nguyên nhân Gây sốt, an toàn khi dùng đúng chỉ định. Chúng hạ sốt do tác động lên vùng dưới đồi làm hạ nhiệt, giãn mạch ngoại vi và tăng lưu lượng máu ngoại biên (từ đó giảm nhiệt của cơ thể bé đang sốt).

Có nhiều loại thuốc/Tên thuốc khác nhau, có thể có thêm các thành phần khác ngoài Paracetamol. Vì vậy, chúng ta cần đọc kỹ thành phần trước khi mua và trước khi cho con uống. Nhất định nên chọn thuốc hạ sốt chỉ có Thành phần là Paracetaoml, không nên có thêm các thành phần khác vì không cần thiết, nó có thể ảnh hưởng sức khỏe, gan, thận của trẻ.
Paracetamol chuyển hóa ở gan: nên với trường hợp bé bị tăng men gan cần được hướng dẫn của Bác sĩ.
Liều dùng thế nào: 10-15mg/kg cân nặng/lần dùng, cứ 4 – 6h dùng 1 lần nếu bé sốt, không dùng quá 4 lần/ngày.

Các nhà sản xuất khuyến cáo liều như sau, khi mình không biết chính xác cân nặng của CON, các bạn tham khảo thêm.

2,7-5,3 kg: 0-3 tháng: 40 mg/lần.
5,4-8,1 kg: 4-11 tháng: 80 mg/lần.
8,2-10,8 kg: 1-2 tuổi: 120 mg/lần.
10,9-16,3 kg: 2-3 tuổi: 160 mg/lần.
16,4-21,7 kg: 4-5 tuổi: 240 mg/lần.
21,8-27,2 kg: 6-8 tuổi: 320 mg/lần.
27,3-32,6 kg: 9-10 tuổi: 400 mg/lần.
32,7-43,2 kg: 11 tuổi: 480 mg/lần.

  • IBUPROFEN: thuốc hạ sốt được dùng thay thế khi mà Paracetamol không còn đáp ứng hoặc bé dị ứng với Paracetamol, nghiên cứu chỉ ra rằng Ibuprofen tác dụng hạ sốt nhanh và mạnh hơn paracetamol, nhưng không được khuyến cáo nếu dùng Paracetamol vẫn đáp ứng tốt.
    Liều dùng: 5 – 10mg/kg cân nặng/lần, mỗi lần cách nhau 6-8h.

2. LƯU Ý KHÁC KHI MẸ XỬ LÝ KHI SỐT:

– CHỈ ĐƯỢC dùng 1 loại thuốc hạ sốt trong 24 giờ đầu tiên: paracetamol, hoặc ibuprofen (ibuprofen chỉ dùng với trẻ trên 3 tháng tuổi)
– Ibuprofen không được sử dụng trong trường hợp thủy đậu (gia tăng nguy cơ nhiễm khuẩn da nặng), sốt xuất huyết (chống kết tập tiểu cầu) và CẦN được sử dụng thận trọng trong trường hợp nhiễm khuẩn.
– Thuốc hạ sốt không có tác dụng ngăn ngừa cho các cơn co giật.
– Khi bé sốt quá 3 ngày cần phải cho bé đi khám vì sốt có thể biểu hiện của một bệnh nguy hiểm tiềm tàng nào đó.

3. PHÒNG UỐNG SAI, UỐNG QUÁ LIỀU.

– Chỉ dùng khi cần, không nên dùng phòng ngừa hạ sốt.
– Luôn đọc kỹ hướng dẫn sử dụng cho tất cả các loại thuốc
– Nên tính trước liều của con để khi cần thì có sẵn, không lúng túng tính nhầm.
– KHÔNG UỐNG hai thuốc có thành phần hạ sốt cùng lúc vì có nguy cơ quá liều, một số thuốc cảm ho có sẵn thành phần hạ sốt trong đó, nếu uống thêm thuốc sốt sẽ thành uống gấp đôi (thuốc điều trị cúm, sổ mũi như: Tiffy, Tamiflu, Decolgen…)
– Tuyệt đối không uống quá liều được khuyến cáo.
– Nếu là thuốc nước, nên đo chính xác bằng dụng cụ đo lường, không nên nhắm chừng.
– Nên ghi lại liều lượng, số lần thuốc con đã uống để theo dõi.
– Thuốc nên để ngoài tầm với của con, đóng chặt nắp.
– Không cần uống ibuprofen và paracetamol cùng lúc để hạ sốt

KẾT LUẬN: Cơ bản thuốc hạ sốt là An toàn, nếu chúng ta dùng đúng liều chỉ định. Nếu thấy bất thường hãy đưa trẻ đi khám ngay.

 

 

Nguồn : Tổng hợp WTT

Loading...